Ekonomi
Türkmenistan petrol işleme kapasitesini ve ürün ihracatını artırıyor
02.04.2026Türkmenistan, petrol ve gaz sektörünü ekonominin kilit sektörlerinden biri olarak geliştiriyor; hammadde işleme ve ürün ihracatını artırıyor. Politika, enerji sektörünün modernizasyonu, yeni teknolojilerin devreye alınması ve yatırımların çekilmesine odaklanıyor. Bu haber TDH tarafından aktarıldı. Halen devam eden projeler, enerji güvenliğini güçlendirmeyi ve altyapıyı genişletmeyi amaçlamaktadır. Öncelikler arasında enerji verimliliği, dijitalleşme, işleme faaliyetlerinin geliştirilmesi ve uluslararası şirketlerle işbirliği yer almaktadır. Hammadde ihracatından mamul ürün üretimine geçişe özel önem verilmektedir. Sektöre modern ve çevre dostu çözümler getirilmekte olup, bu da üretim hacminin artırılmasını ve uluslararası standartlara uyum sağlanmasını mümkün kılmaktadır. Türkmenbaşı Petrol Rafinerisi Kompleksi, ana işletme olmaya devam etmektedir. Kompleksin gelişimi, üretimin modernizasyonu, ürün yelpazesinin genişletilmesi ve ihracat arzının artmasıyla bağlantılıdır. İşletme, hammaddelerin %90'ından fazlasının işlenmesini sağlayan katalitik kraking dahil olmak üzere derin petrol arıtma teknolojilerini uygulamaya koymuştur. Yıllık 3 milyon ton kapasiteli bir ELOU-AT-7 ünitesi devreye alınmıştır. Kompleks, benzin, dizel yakıt, gazyağı, sıvılaştırılmış gaz, polipropilen ve yağlayıcılar gibi geniş bir ürün yelpazesi üretmektedir. Yakıt, uluslararası çevre standartlarına uygundur. Otoyol yapımında kullanılan yol bitümünün üretimi geliştirilmektedir. Sıvılaştırılmış gazın depolama ve ihracat kapasiteleri artırılmaktadır. Üretim süreçleri otomatikleştirilmiş ve dijital kontrol sistemleri devreye alınmıştır. Lojistik, Türkmenbaşı Uluslararası Deniz Limanı ile işbirliği sayesinde kolaylaştırılmaktadır. Çevre güvenliği, temel öncelik olmaya devam etmektedir. Tesis, çevre izleme ve kirlilik kontrol sistemlerini işletmektedir. Personel eğitimi ve çalışanlar için sosyal altyapının geliştirilmesi devam etmektedir. Eş zamanlı olarak, kapasiteyi artırmak ve hammaddelerin derin işlenmesini geliştirmek için projeler uygulanmaktadır. “Yeşil” teknolojilerin devreye alınması ve emisyonların azaltılmasına özel önem verilmektedir. Kompleks, çevresel açıdan sürdürülebilir çözümler için bir üs olarak görülmektedir. Türkmenbaşı Petrol Rafinerisi Kompleksi, uluslararası enerji koridorlarının geliştirilmesinde ve ülkenin ihracat konumunun güçlendirilmesinde rol oynamaktadır. Uzun vadede Türkmenistan, petrol ve gaz sektörünü çeşitlendirmeyi, üretimi genişletmeyi ve ekonomik istikrarı artırmayı hedeflemektedir.
Türkmenistan ve Gürcistan, çok modlu taşımacılığın geliştirilmesini planladı
01.04.202631 Mart tarihinde, resmi bir ziyaret kapsamında, Türkmenistan Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı N. Ataguliyev başkanlığındaki Türkmen heyeti, Poti Limanı yönetimi ile bir toplantı gerçekleştirdi. Toplantıya Gürcistan Ekonomi ve Sürdürülebilir Kalkınma Bakan Yardımcısı T. Ioseliani, “Gürcistan Demiryolları” A.Ş., Deniz Ulaştırma İdaresi ve diğer kurumların temsilcileri katıldı. Bu haber, “Türkmenistan: Altın çağ” yayını tarafından aktarıldı. Taraflar, Türkmenistan-Gürcistan ilişkilerinin gelişimine dikkat çekti ve ulaştırma ile lojistiği işbirliğinin kilit alanları olarak belirledi. Hazar Denizi–Karadeniz, Lapis Lazuli ve “Yeşil Limanlar” uluslararası koridor projelerinin uygulanması ele alındı. Yük hacminin artırılması, çok modlu taşımacılığın geliştirilmesi ve transit yüklerin işlenmesini hızlandıracak teknolojilerin devreye alınması ile ilgili konular değerlendirildi. Demiryolu ve denizcilik operatörleri arasındaki koordinasyon ayrı bir başlık altında ele alındı. Türkmenbaşı ve Poti limanlarının “Doğu-Batı” güzergâhlarına dahil edilme olasılıkları ve terminal yönetimi konusunda deneyim paylaşımı da görüşüldü. Ortak yatırım projeleri için fırsatlar değerlendirildi. Toplantının ardından, bölgeler arası bağlantıları geliştirmek amacıyla modern bir lojistik zinciri kurulmasına yönelik ilgi teyit edildi. Müzakerelerin ardından heyet, Poti ve Anaklia limanlarını ziyaret ederek bu limanların altyapısı ve operasyonel kapasiteleri hakkında bilgi aldı.
Türkmenbaşı Limanı, uluslararası ulaşım güzergâhlarındaki rolünü güçlendiriyor
01.04.202627 Mart tarihinde, Türkmenbaşı Uluslararası Deniz Limanı’nda, Türkmenistan Devlet Deniz ve Nehir Ulaştırma Servisi yönetimi ile liman idaresi yetkilileri arasında, Orta Asya ve Afganistan Birimi Başkanı Charlotte Adriaen’in başkanlığındaki bir Avrupa Birliği heyeti ile bir toplantı düzenlendi. Bu haber, “Business Turkmenistan” çevrimiçi yayın organı tarafından aktarıldı. Taraflar, Trans-Hazar Ulaşım Koridoru'nun geliştirilmesi ve limanın stratejik rolünün güçlendirilmesi konularını görüştü. Avrupa heyetine limanın modern tesisleri, kargo akış rotaları ve Avrupa menşeli ekipmanlar gösterildi. Görüşmelerde, “Balkan” gemi inşa ve onarım tersanesindeki projeler, yeni gemiler için uluslararası ihaleler ve deniz taşımacılığını kolaylaştırmak amacıyla Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün (IMO) FAL Sözleşmesi'ne katılma yolunda Türkmenistan'ın attığı adımlar ele alındı. Türkmen tarafı, yeni tarak gemilerinin satın alınmasını ve “Balkan” tersanesinde benzer gemilerin inşasını kaydetti. Charlotte Adriaen, limanın uluslararası ulaşım koridorlarında önemli bir merkez olarak stratejik önemini vurguladı.
Türkmenistan Başbakan Yardımcısı, Gürcistan Ekonomi Bakanı ile görüşmelerde bulundu
31.03.202630 Mart'ta, resmi bir ziyaret kapsamında Türkmenistan Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı Nökergulu Ataguliyev, Gürcistan Ekonomi ve Sürdürülebilir Kalkınma Bakanı Mariam Kvrivişvili ile bir araya geldi. Bu haber, “Türkmenistan: Altın çağ” haber ajansı tarafından duyuruldu. Taraflar, ikili ekonomik işbirliğinin mevcut durumu ve geleceğini ele alarak, ticaretin geliştirilmesine, karşılıklı yatırımların çekilmesine ve ortak projelerin hayata geçirilmesine özel önem verdiler. Enerji, ulaştırma, dijital ekonomi ve inovasyon alanlarında işbirliğinin genişletilmesine yönelik ilgiye ayrı bir vurgu yapıldı. Görüşmede, sistematik diyaloğun geliştirilmesi ve varılan anlaşmaların uygulanmasında Türkmenistan-Gürcistan Ekonomik İşbirliği Hükümetlerarası Komisyonu'nun önemli rolüne de değinildi. Görüşmelerin ardından taraflar, ikili işbirliğini daha da güçlendirme ve yapıcı bir diyalog sürdürme niyetlerini teyit ettiler.
Türkmenistan ve Japonya, atık işleme alanındaki işbirliğini görüştü
31.03.2026Aşkabat’taki “Arçabil” Oteli’nde Japon şirketlerinin temsilcileri, Türkmenistan’ın ilgili devlet kurumları ve atık yönetimi uzmanları arasında bir toplantı düzenlendi. IIC’nin haberine göre, toplantı çevre koruma alanında devlet, akademi ve iş dünyası arasındaki işbirliğine odaklandı. Etkinliğin açılışını Japonya'nın Olağanüstü ve Tam Yetkili Büyükelçisi Hiroşi Sasaki ile Japonya Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı Bölüm Başkanı Hidehiko Ishii yaptı. Açılış konuşmasını Kumamoto Prefectural Üniversitesi Onursal Profesörü Koji Arizono yaptı. Toplantının ana konuları, Türkmenistan’ın atık yönetimi konusundaki devlet politikası ve Japon teknolojilerinin uygulanma potansiyeli oldu. Taraflar, Japon şirketleriyle işbirliği ve çevre çözümlerinin üretim süreçlerine entegrasyonu konularını ele aldı. Toplantı, gelecekteki ortaklık için öncelikli alanların belirlenmesi ile sona erdi.
Türkmenistan Devlet Emtia ve Hammadde Borsası'nda iç ve dış piyasalarda 53 işlem gerçekleştirildi
31.03.2026Geçen hafta, Türkmenistan Devlet Emtia ve Hammadde Borsası’nda 53 işlem gerçekleştirildi. Bu bilgi TDH tarafından aktarıldı. BAE, Türkiye, Afganistan, Gürcistan ve Özbekistan’dan gelen yabancı alıcılar, Devlet Konserni “Türkmennebit” tarafından üretilen polipropilen, baz yağ ve motor benzini satın aldı. Singapurlu iş adamları ise “Türkmenhimiýa” Devlet Konserni’nden üre satın aldı. Buğday unu, düz boyalı ve jakarlı havlu ürünleri, havlu kumaşı, tıbbi pamuk yünü, pamuklu çubuklar ve pamuk ipliği de döviz karşılığında satıldı. Alıcı ülkeler: BAE, Türkiye, Azerbaycan. İhracat işlemlerinin toplam değeri 350,7 milyon ABD dolarını aştı. İç pazarda, yerel işletmeler polipropilen, baz yağ, fırın yakıtı ve ambalaj filmi (“Türkmennebit” Devlet Konserni) ile buğday unu satın aldı. İç işlemlerin değeri 269 milyon 30 bin manat olarak gerçekleşti.
Türkmenistan, TFCA projesi kapsamında ticari ortaklığını güçlendiriyor
30.03.2026Almanya Federal Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Bakanlığı’nın (BMZ) inisiyatifiyle GIZ tarafından yürütülen TFCA Bölgesel Projesi’nin uygulanmasına yönelik Yönlendirme Komitesi toplantısı Türkmenistan’da gerçekleştirildi. IIC’nin haberine göre, etkinlik, ülkenin Ticaret ve Dış Ekonomik İlişkiler Bakanlığı ile Mart 2024’te imzalanan Mutabakat Zaptı kapsamında düzenlendi. Toplantı, 2024-2025 yıllarında yürütülen çalışmaları gözden geçirmek ve 2029 yılına kadar TFCA ve TCTC projeleri kapsamında işbirliği önceliklerini belirlemek için bir platform görevi gördü. Tartışmalara Türkmenistan'ın ilgili bakanlık ve kurumlarının temsilcileri ile proje yöneticileri katıldı. GIZ'den danışmanlık desteği alan ticaret prosedürlerinin basitleştirilmesine yönelik Bakanlıklar Arası Çalışma Grubu'nun kurulmasına özel önem verildi. Bu grup, ticaret işlemlerini hızlandırmaya, şeffaflığı artırmaya ve idari engelleri azaltmaya yardımcı olacak ve bu da ticaret hacminin büyümesini ve ülkenin ekonomik kalkınmasını doğrudan destekleyecektir. Toplantı sırasında katılımcılar, elde edilen sonuçları tartıştılar ve önümüzdeki dönem için ana faaliyetleri belirlediler. Toplantıya Türkmenistan Ticaret ve Dış Ekonomik İlişkiler Bakanı Nazar Agahanov ile GIZ'in Türkmenistan Koordinatörü Joachim Fritz katıldı.
Türkmenistan’da TCTC programı kapsamında bir çalışma görevi gerçekleştirildi
29.03.20262025 yılının Kasım ayında Taşkent’te Avrupa Birliği, GIZ ve Expertise France, Hazar Ötesi Ulaşım Koridoru (TCTC) Kapasite Geliştirme Programı’nın başlatılmasına yönelik üçlü bir anlaşma imzaladı. Konuya ilişkin bilgi IIC tarafından paylaşıldı. Program, Orta Asya’yı Avrupa ile bağlayan TCTC’nin etkinliğini ve sürdürülebilirliğini artırmayı hedefliyor. Girişimin amacı, ekonomik büyüme ve bölgesel kalkınmayı destekleyen, öngörülebilir ve rekabetçi bir ulaşım koridoru oluşturmaktır. Programın uygulanması 2026–2029 yılları arasında planlanmakta olup, GIZ ve Expertise France iş birliğiyle yürütülecektir. 24–27 Mart 2026 tarihlerinde Türkmenistan’da, “Orta Asya’da Ticaret Prosedürlerinin Basitleştirilmesi” (TFCA) projesinin proje başkan yardımcısı Asel Uzagalieva liderliğinde bir çalışma heyeti görevi gerçekleştirildi. Heyette Expertise France temsilcileri de yer aldı. Ziyaretin amacı, öncelikli faaliyetleri belirlemek için kamu ve özel sektör kurumlarıyla görüşmeler yapmaktı. Görüşmeler, Ticaret ve Dış Ekonomik İlişkiler Bakanlığı, Maliye ve Ekonomi Bakanlığı, Bitki Karantina Devlet Servisi, Tarım Bakanlığı, Türkmenistan Ulaşım ve Lojistik Merkezi (TULM) ve Türkmenistan Sanayiciler ve Girişimciler Birliği ile gerçekleştirildi. Heyet ayrıca Türkmenistan’ın Türkmenbaşı Uluslararası Deniz Limanı’nı ziyaret etti ve iş birliğinin ilerletilmesi konusunu görüşmek üzere Deniz ve Nehir Taşımacılığı Devlet Servisi temsilcileri ve liman yönetimi ile bir araya geldi.
Türkmenistan ile GIZ arasında Memoranduma İlişkin Protokol İmzalandı
29.03.2026Türkmenistan Ticaret ve Dış Ekonomik İlişkiler Bakanı Nazar Agahanov ile Türkmenistan’daki GIZ Koordinatörü Joachim Fritz, Mart 2024 tarihli Karşılıklı Anlayış Memorandumu’nda değişiklik yapılmasına ilişkin protokolü imzaladı. Konu, IIC tarafından bildirildi. Belge, Türkmenistan’da Hazar Ötesi Ulaşım Koridoru Kapasite Geliştirme Programı’nın uygulanmasına devam edilmesini öngörüyor. Program, Kasım 2025’te Taşkent’te düzenlenen Hazar Ötesi Ulaşım Koridoru Uluslararası Yatırımcı Forumu sonucunda başlatılmıştı. O dönemde Avrupa Birliği, Almanya ve Fransa, programın uygulanmasına yönelik üçlü bir anlaşma imzalamıştı. Girişim, Orta Asya ile Avrupa’yı birleştiren ulaşım güzergahının etkinliğini ve sürdürülebilirliğini artırmayı hedefliyor. Programın bölgedeki uygulanması 2026–2029 yılları arasında planlanıyor. Proje, AB, Almanya ve Fransa’nın mali desteğiyle, GIZ ve Expertise France’in katılımıyla yürütülecek.
Ozon pazaryeri Türkmenistan pazarına girdi
28.03.2026Rus pazaryeri Ozon, Türkmenistan sakinleri için satışlara başladı. ozon.tm platformu, çocuk ürünleri ve ev aletleri de dahil olmak üzere 150 milyondan fazla ürünü sunuyor, bildirildiği üzere Turkmenportal. İlk aşamada teslimat yalnızca Aşkabat’ta, Türkmenpost şubeleri aracılığıyla mümkün olacak. Teslim süresi yaklaşık on gün. Nisan ayında şirket, coğrafi kapsamı diğer bölgelere genişletmeyi ve kurye teslimatını başlatmayı planlıyor. Ozon BDT CEO’su Natalya Boer, Türkmenistan’daki e-ticaret pazarının potansiyeline dikkat çekerek, hizmetin günlük alışverişler için pratik bir araç olacağını belirtti.
Türkmenistan ile AB arasındaki dış ticaret hacmi 2,1 milyar dolara ulaştı
28.03.202626 Mart’ta Aşkabat’ta “Türkmenistan – Avrupa Birliği” İş Forumu düzenlendi. Forumda devlet kurumları, iş dünyası ve uluslararası finans kuruluşlarını temsil eden 200’den fazla delege yer aldı. Ticaretin geliştirilmesi ve ekonomik iş birliğinin genişletilmesi konuları ele alındı, bildirdiği üzere “Türkmenistan: Altın Çağ” yayın organı. Ana odak, yatırım iklimi ve Avrupa pazarına entegrasyon üzerineydi. Türkmenistan Maliye ve Ekonomi Bakanı Mammetguly Astanağulov, AB ile etkileşimin stratejik önemine dikkat çekti. Bakanın sözlerine göre iş birliği, ticaret, enerji, ulaştırma, çevre ve insani alanları kapsıyor. Ayrıca Astanağulov, Türkmenistan’ın AB’nin çoğu ülkesiyle ekonomik ilişkilerini sürdürdüğünü belirtti. 2025 yılında dış ticaret hacmi yaklaşık 2,1 milyar dolar oldu. İş birliği, bölgesel programlar, ülke bazlı projeler ve finansal anlaşmalar aracılığıyla yürütülüyor. Forumun sonunda, ortaklığın daha da geliştirilmesine ve öncelikli alanların tartışılmasına yönelik hazırlıklar teyit edildi.
Türkmenistan enerji sektörünü güçlendiriyor ve ihracatı geliştiriyor
26.03.2026Türkmenistan’ın enerji stratejisi çeşitlendirmeye dayanmaktadır: ülke, yüksek teknolojili ürünlerin ve elektriğin ihracatını genişletmektedir. Sektöre yapılan yatırımlar üretim kapasitesini artırdı; bu da iç talebi karşılamayı ve ihracatı artırmayı mümkün kılıyor. Türkmenistan, Orta ve Güney Asya için önemli bir enerji köprüsü haline geliyor ve bölgesel entegrasyon ve işbirliğine katkıda bulunuyor. Bu bilgi, TDH tarafından aktarılıyor. Modernizasyon kapsamında yeni gaz türbini elektrik santralleri, elektrik iletim hatları, dağıtım istasyonları ve trafo merkezleri inşa edildi. Enerji sistemini tek bir halka halinde birleştirmeyi amaçlayan büyük proje, Ahal–Balkan (2021'de başlatıldı), Mari-Ahal (2023'te tamamlandı) ve Balkan-Daşoğuz (2024'te devreye alındı) hatlarını içermektedir. Bu, elektrik enerjisinin yeniden dağıtımını ve sanayi ile nüfusa istikrarlı elektrik tedarikini sağlamaktadır. Ülke, en yeni teknolojileri uygulamaya koymakta ve uluslararası şirketlerle işbirliği yapmaktadır. Balkan vilayetinde, enerji güvenliğini güçlendirecek, yeni ihracat rotaları açacak ve komşu ülkelere elektrik enerjisi arzını artıracak 1574 MW kapasiteli bir kombine elektrik santrali inşa edilmektedir. Buhar-gaz santralleri de çevre standartlarına uygundur. Türkmenistan, ISO 14001 standardını, otomatik hava izleme sistemini ve transformatör ile kablo ürünlerinin yerli üretimini uygulamaya koymaktadır. Mari Hidroelektrik Santrali dahil olmak üzere mevcut santraller modernize edilmekte ve istikrarlı enerji üretimi için güneş ve rüzgar santralleri (örneğin, 10 MW kapasiteli Kızılarbat) inşa edilmektedir. “General Electric” ve “Sumitomo Corporation” şirketleriyle ortak projeler, dijital şebeke yönetimi (“Smart Grid”) ve trafo merkezlerinin mikroişlemci koruması uygulamalarına olanak sağlamaktadır. Lebap HES'in yeni gaz türbini santrali (432 MW), dünya enerji sistemine entegrasyonu güçlendirmiş ve ihracat olanaklarını genişletmiştir. Çevre dostu teknolojiler gelişmekte, CO₂ ve NOₓ emisyonları azalmaktadır. “Türkmenistan–Afganistan–Pakistan–Hindistan” doğalgaz boru hattı güzergâhı boyunca sağlanan elektrik tedariki, Afganistan’da endüstriyel yatırımlar için elverişli koşullar yaratmaktadır. Türkmenistan sistemi, Orta Asya'nın tek enerji sistemine entegre edilmiştir ve bu da bölgesel istikrarı güçlendirmektedir. Uzmanların eğitimi Devlet Enerji Enstitüsü tarafından sağlanırken, ekipmanların bakım ve onarımı Büzmeyin ilçesindeki Onarım Merkezi tarafından yürütülmektedir. Merkez, “General Electric” gaz türbinlerini ve uluslararası standartlara uygun modern ekipmanları bakım ve onarım hizmetleriyle desteklemektedir. Türkmenistan, doğal gazdan elde edilen düşük maliyetli elektriği, sosyo-ekonomik ve yüksek teknoloji sektörlerine yatırım yapmak için kullanmaktadır. Yenilenebilir kaynaklar geliştirilmektedir — güneş panelleri ve mobil rüzgar türbinleri, yerleşim yerlerine ve otlaklara enerji sağlamaktadır. Hidrojen, geleceğin kilit kaynağı olarak görülmektedir. Büyük gaz rezervlerine sahip Türkmenistan, hidrojen sektörünü geliştiriyor, Yakşıgeldi Kakayev Uluslararası Petrol ve Gaz Üniversitesi bünyesinde bilimsel araştırmalar ve “yeşil” ve “mavi” hidrojen üretimi için bir kümelenme ve merkez oluşturuyor. Japonya ve Avrupa şirketleriyle ortak pilot projeler hayata geçiriliyor. Türkmenistan’ın enerji diplomasisi, ülkenin uluslararası arenadaki konumunu güçlendiriyor. Enerji kaynaklarının güvenilir transitine yönelik girişimler BM Genel Kurulu tarafından destekleniyor ve bu da devletin bölgesel enerji piyasasının dengeleyicisi olarak rolünü teyit ediyor.
Ayrıca okuyun
Reklam
Bizi Zen'de okuyun
