Türkmenistan enerji sektörünü güçlendiriyor ve ihracatı geliştiriyor

Türkmenistan enerji sektörünü güçlendiriyor ve ihracatı geliştiriyor
26 26.03.2026

Türkmenistan’ın enerji stratejisi çeşitlendirmeye dayanmaktadır: ülke, yüksek teknolojili ürünlerin ve elektriğin ihracatını genişletmektedir. Sektöre yapılan yatırımlar üretim kapasitesini artırdı; bu da iç talebi karşılamayı ve ihracatı artırmayı mümkün kılıyor. Türkmenistan, Orta ve Güney Asya için önemli bir enerji köprüsü haline geliyor ve bölgesel entegrasyon ve işbirliğine katkıda bulunuyor. Bu bilgi, TDH tarafından aktarılıyor.

Modernizasyon kapsamında yeni gaz türbini elektrik santralleri, elektrik iletim hatları, dağıtım istasyonları ve trafo merkezleri inşa edildi. Enerji sistemini tek bir halka halinde birleştirmeyi amaçlayan büyük proje, Ahal–Balkan (2021'de başlatıldı), Mari-Ahal (2023'te tamamlandı) ve Balkan-Daşoğuz (2024'te devreye alındı) hatlarını içermektedir. Bu, elektrik enerjisinin yeniden dağıtımını ve sanayi ile nüfusa istikrarlı elektrik tedarikini sağlamaktadır.

Ülke, en yeni teknolojileri uygulamaya koymakta ve uluslararası şirketlerle işbirliği yapmaktadır. Balkan vilayetinde, enerji güvenliğini güçlendirecek, yeni ihracat rotaları açacak ve komşu ülkelere elektrik enerjisi arzını artıracak 1574 MW kapasiteli bir kombine elektrik santrali inşa edilmektedir. Buhar-gaz santralleri de çevre standartlarına uygundur.

Türkmenistan, ISO 14001 standardını, otomatik hava izleme sistemini ve transformatör ile kablo ürünlerinin yerli üretimini uygulamaya koymaktadır. Mari Hidroelektrik Santrali dahil olmak üzere mevcut santraller modernize edilmekte ve istikrarlı enerji üretimi için güneş ve rüzgar santralleri (örneğin, 10 MW kapasiteli Kızılarbat) inşa edilmektedir.

“General Electric” ve “Sumitomo Corporation” şirketleriyle ortak projeler, dijital şebeke yönetimi (“Smart Grid”) ve trafo merkezlerinin mikroişlemci koruması uygulamalarına olanak sağlamaktadır. Lebap HES'in yeni gaz türbini santrali (432 MW), dünya enerji sistemine entegrasyonu güçlendirmiş ve ihracat olanaklarını genişletmiştir.

Çevre dostu teknolojiler gelişmekte, CO₂ ve NOₓ emisyonları azalmaktadır. “Türkmenistan–Afganistan–Pakistan–Hindistan” doğalgaz boru hattı güzergâhı boyunca sağlanan elektrik tedariki, Afganistan’da endüstriyel yatırımlar için elverişli koşullar yaratmaktadır. Türkmenistan sistemi, Orta Asya'nın tek enerji sistemine entegre edilmiştir ve bu da bölgesel istikrarı güçlendirmektedir.

Uzmanların eğitimi Devlet Enerji Enstitüsü tarafından sağlanırken, ekipmanların bakım ve onarımı Büzmeyin ilçesindeki Onarım Merkezi tarafından yürütülmektedir. Merkez, “General Electric” gaz türbinlerini ve uluslararası standartlara uygun modern ekipmanları bakım ve onarım hizmetleriyle desteklemektedir.

Türkmenistan, doğal gazdan elde edilen düşük maliyetli elektriği, sosyo-ekonomik ve yüksek teknoloji sektörlerine yatırım yapmak için kullanmaktadır. Yenilenebilir kaynaklar geliştirilmektedir — güneş panelleri ve mobil rüzgar türbinleri, yerleşim yerlerine ve otlaklara enerji sağlamaktadır.

Hidrojen, geleceğin kilit kaynağı olarak görülmektedir. Büyük gaz rezervlerine sahip Türkmenistan, hidrojen sektörünü geliştiriyor, Yakşıgeldi Kakayev Uluslararası Petrol ve Gaz Üniversitesi bünyesinde bilimsel araştırmalar ve “yeşil” ve “mavi” hidrojen üretimi için bir kümelenme ve merkez oluşturuyor. Japonya ve Avrupa şirketleriyle ortak pilot projeler hayata geçiriliyor.

Türkmenistan’ın enerji diplomasisi, ülkenin uluslararası arenadaki konumunu güçlendiriyor. Enerji kaynaklarının güvenilir transitine yönelik girişimler BM Genel Kurulu tarafından destekleniyor ve bu da devletin bölgesel enerji piyasasının dengeleyicisi olarak rolünü teyit ediyor.