Ekonomi
Türkmen işadamları büyük projeler inşa etmeyi hedefliyor
04.03.2026Türkmenistan Sanayiciler ve Girişimciler Birliği üyeleri, 2026 yılında birkaç önemli projeye yatırım yapmayı planlıyor. Bu bilgi, “Neutral Turkmenistan” gazetesine atıfta bulunan “Business Turkmenistan” çevrimiçi yayını tarafından bildirildi. Aşkabat'ta, Gurtlu bölgesinde iki katlı alışveriş merkezleri ve Parahat-7'de perakende ve hizmet kompleksleri inşa edilmesi planlanıyor. Ahal vilayetinin Ak Buğday ilçesinde, 11 hektarlık bir alanda çok çeşitli tekstil ürünleri üreten bir fabrikanın inşaatına başlanacak. Tarım-sanayi sektöründe, yeni hayvancılık ve tavukçuluk çiftliklerinin kurulması, seraların genişletilmesi ve su tasarrufu teknolojileri kullanılarak meyve bahçeleri ve sebze tarlalarının kurulmasına öncelik veriliyor. Türkmenistan'ın 2026 sosyo-ekonomik kalkınma programı, küçük ve orta ölçekli işletmeleri desteklemeyi amaçlamaktadır ve özel sektörün GSYİH'daki payının %72,9 olması öngörülmektedir (yakıt ve enerji kompleksi hariç). Ayrıca, çeşitli sektörlerde üretim tesislerinin inşası ve modernizasyonu yoluyla 5.245 yeni iş yaratılması planlanmaktadır.
Aşkabat ve Kabil, kalite kontrol alanında işbirliğini güçlendirmeyi hedefliyor
01.03.202627 Şubat'ta, Türkmenistan Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Mergen Gurdov, Standartlar ve Kalite İdaresi Genel Müdürü Mullah Faizullah Tamim başkanlığındaki heyetle bir toplantı gerçekleştirdi. Bu haber, “Business Turkmenistan” çevrimiçi yayın tarafından duyuruldu. Taraflar, standardizasyon, sertifikasyon ve ürün kalite kontrolü alanlarında işbirliğinin genişletilmesi için olanakları görüştü ve ticaret ve ekonomik bağların geliştirilmesi konusunda görüş alışverişinde bulundu. Görüşmeciler, karşılıklı ticaret hacminin artırılması için kalite gerekliliklerine uyumun önemini vurguladı. Toplantı, Türkmenistan-Afganistan işbirliğinin daha da güçlendirilmesi yönünde atılmış bir adım olarak görülüyor.
Türkmenistan ve AB, çevre ve enerji alanlarında işbirliğini görüşüyor
28.02.2026Türkmenistan'ın Belçika Büyükelçisi Sapar Palvanov, Avrupa Komisyonu İklim Eylemi Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı Jan Dusik ile bir araya geldi. Bu bilgi IIC tarafından açıklandı. Görüşmede ekoloji ve enerji alanındaki işbirliği konuları ele alındı. Taraflar, AB ile işbirliğinin 2026 yılı için Türkmenistan'ın dış politikasının önceliği olmaya devam ettiğini ve iklim gündeminin ikili diyalogun temelini oluşturduğunu belirttiler. Türkmen tarafı, Küresel Metan Taahhüdü ve Paris Anlaşması dahil olmak üzere uluslararası yükümlülüklerine bağlılığını teyit etti ve metan emisyonlarının azaltılması, iklim değişikliğine uyum ve çevre teknolojilerinin uygulanması alanlarında işbirliğini geliştirmeye hazır olduğunu ifade etti. Güneş enerjisinin potansiyeli, elektrik bağlantılarının geliştirilmesi ve “Yeşil Türkmenistan için AB” programının uygulanmasına özel önem verildi. Taraflar, ortak projelerin uzun vadede sürdürülebilir ve karşılıklı yarar sağlayan işbirliği fırsatları yarattığı konusunda mutabık kaldılar.
Türkmenistan'da Hazar Denizi'ndeki deniz çöpüyle mücadeleye yönelik bölgesel proje başlatılıyor
26.02.2026UNDP, UNEP, Tahran Sözleşmesi Sekreterliği ve Türkmenistan Çevre Koruma Bakanlığı ile birlikte, “Deniz çöpü ve deniz plastikleri sorununu ele alma – Hazar Denizi'nde sistemik bir yaklaşım” adlı bölgesel projenin başlatılması için bir açılış çalıştayı düzenledi. Bu haber IIC tarafından yayınlandı. Etkinliğe hükümet kurumları, akademi ve STK temsilcileri katıldı. Proje, Türkmenistan'da resmi olarak başlatıldı ve öncelikle plastik atıklardan kaynaklanan Hazar Denizi kirliliğini önlemeyi ve azaltmayı amaçlıyor. Katılımcılara girişimin temel hedefleri sunuldu: atık yönetimi mevzuatının iyileştirilmesi, izleme sisteminin geliştirilmesi, kirliliğin önlenmesi ve Tahran Sözleşmesi çerçevesinde işbirliğinin genişletilmesi. UNDP temsilcisinin belirttiği gibi, proje, deniz çöpünün kaynaklarının analizinden düzenleyici çerçevenin güncellenmesine, döngüsel ekonomi ilkelerinin teşvik edilmesinden yatırımların çekilmesine ve yerel toplulukların katılımına kadar kapsamlı bir yaklaşım sunuyor. Girişim, Rusya'nın mali desteğiyle Azerbaycan, İran, Kazakistan ve Türkmenistan'da uygulanıyor ve Ekim 2027'ye kadar sürmesi planlanıyor. Özellikle kara kaynaklı kirliliğin azaltılmasına ve mevcut anlaşmalar çerçevesinde Hazar ülkeleri arasındaki eylemlerin koordinasyonuna önem veriliyor.
Türkmenistan, AYB ile demiryolu altyapısının modernizasyonunu görüşüyor
25.02.2026Türkmenistan Demiryolu Ulaştırma Bakanlığı yetkilileri ile Avrupa Yatırım Bankası (AYB) temsilcileri arasında Aşkabat'ta bir çalışma toplantısı düzenlendi. IIC'ye göre, taraflar stratejik işbirliği ve altyapı projelerinin finansman fırsatlarını görüştü. Görüşmeler, 522 km uzunluğundaki “Aşkabat-Daşoğuz” demiryolu hattının modernizasyonuna odaklandı. Bu modernizasyon, ülkenin güneyi ile kuzeyini birbirine bağlayan ulaşım koridorunun kapasitesini artıracak ve Türkmenistan'ın uluslararası güzergahlardaki transit potansiyelini güçlendirecektir. Uluslararası bankalarla işbirliği, ulusal altyapının modernizasyonu için yeni fırsatlar yaratmaktadır. Ortak projelerin hayata geçirilmesi, demiryollarının maddi ve teknik altyapısının yenilenmesini sağlayacak ve ülkenin ulaşım koridorlarını uluslararası güvenlik ve verimlilik standartlarına uygun hale getirecektir.
Aşkabat'ta Avrupa Yatırım Bankası ile ortaklığın genişletilmesi görüşüldü
24.02.202623 Şubat'ta Türkmenistan Maliye ve Ekonomi Bakanlığı, çalışma ziyareti için ülkeye gelen Avrupa Yatırım Bankası'nın (AYB) Asya, Orta Asya ve Pasifik Bölümü Başkanı Edvardas Bumsteinas başkanlığındaki heyetle bir toplantı düzenledi. Bu haber, “Türkmenistan: Altın çağ” yayınında yer aldı. Taraflar, karşılıklı yarar sağlayan işbirliğini daha da genişletmeye ilgi duyduklarını ifade ettiler. Heyetin iki günlük ziyaretinin ana amacının, Türkmenistan ile AYB arasında Çerçeve Anlaşması taslağı üzerinde son görüşmeleri yapmak olduğu bildirildi. İlgili bakanlığın, geçtiğimiz yıl ve bu yıl boyunca belgeyi inceleyerek önerilerini sunduğu belirtildi. Anlaşmanın nihai versiyonunun mevcut ziyaret sırasında karara bağlanacağına dair güven ifade edildi. AYB ile işbirliğinin öncelikli alanları arasında ulaştırma sektörü, özellikle de Orta Asya ve Avrupa ülkeleri arasındaki bağlantıları artırmak amacıyla oluşturulan Trans-Hazar Ulaştırma Koridoru'nun finansmanı yer alıyor. SPECA Programı çerçevesinde koridorun dijitalleştirilmesine yönelik yol haritasının ilerlemesi de not edildi. Dijital dönüşüm ve enerji ve su yönetiminin geliştirilmesine özel önem verildi. Yakıt ve enerji kompleksinin çeşitlendirilmesinin yanı sıra, Türkmenistan'ın çevre dostu “yeşil” enerjiyi geliştirmek için sistematik bir şekilde çalıştığı vurgulandı. Bu bağlamda, Avrupa bankalarının sürdürülebilir enerji projelerinin uygulanmasına katılımı için geniş perspektifler kaydedildi. Türkmenistan tarafı ayrıca, sulama tesislerinin inşası ve yüksek teknolojili ekipmanların kullanımı konusunda AYB ile işbirliği dahil olmak üzere, tarımın geliştirilmesi ve su kaynaklarının rasyonel kullanımının önemini vurguladı. Ülkenin önemli hidrokarbon rezervlerine sahip olması nedeniyle, bunların çıkarılması ve derinlemesine işlenmesi için projelerle ilgilendiği belirtildi. Toplantının ardından, Türkmenistan ile Avrupa Yatırım Bankası arasındaki ortaklığın daha da etkili bir şekilde geliştirileceğine dair güven ifade edildi.
Türkmenistan, ESCAP ile kilit alanlarda işbirliğini güçlendiriyor
24.02.2026Türkmenistan ve Asya-Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (ESCAP), ulaştırma ve enerji sektörlerinde işbirliği olanaklarını görüştü. Bu haber, çevrimiçi yayın organı “Business Turkmenistan” tarafından duyuruldu. İşbirliği konuları, Türkmenistan Dışişleri Bakanı Raşid Meredov ile ESCAP Genel Sekreter Yardımcısı Şombi Şarp arasında yapılan toplantıda ele alındı. Ayrıca toplantıda, BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları'nın uygulanması bağlamında sürdürülebilir kalkınma konuları da tartışıldı. Şarp, daha önce Türkmenistan ile ESCAP arasındaki işbirliğinin ticaret, ulaştırma ve enerji bağlantısı, enerji geçişi ve dijitalleşme gibi kilit alanlarda hedefli uygulamanın yeni bir aşamasına girdiğini belirtmişti.
Türkmenistan, Londra'daki uluslararası forumlarda enerji potansiyelini tanıttı
21.02.2026Türkmenistan Enerji Forumu (TEF) temsilcileri, Londra'da düzenlenen Uluslararası Enerji Haftası ve “Londra Enerji Forumu”na katıldı. Bu bilgi, IIC tarafından açıklandı. Forumlar, küresel enerji şirketlerini, finans kurumlarını ve teknoloji kuruluşlarını bir araya getirerek, küresel enerji dönüşümü bağlamında pazarın sürdürülebilirliği, yatırım öncelikleri ve enerji kaynaklarının rolü hakkında tartışmalar yapıldı. Katılımcılar, Türkmenistan'ın yatırım fırsatlarını tanıttı, uluslararası şirketlerle işbirliği formatlarını tartıştı ve Aşkabat'ta yapılacak konferans ve sergileri tanıttı. Etkinliklerde uzmanlar, enerji dönüşümünün enerji güvenliğinin sağlanmasıyla el ele gideceğini ve doğal gazın, düşük karbon yoğunluğu ve yenilenebilir enerjinin payı arttıkça enerji sistemlerinin istikrarını koruma kabiliyeti nedeniyle önemli bir geçiş yakıtı olmaya devam edeceğini vurguladı. Türkmenistan dahil olmak üzere büyük gaz rezervlerine sahip ülkeler, karbonsuzlaştırma ve enerji güvenliği konusunda önemli ortaklar olarak görülüyor ve hem geleneksel tedarik hem de düşük karbonlu projelerde uzun vadeli işbirliği fırsatları sunuyor. Yatırımcılar, şeffaf uygulama yapısı, güvenilir ortaklar ve gelişmiş altyapıya sahip projelere ilgi duyuyor. Teknolojik ortaklıklar, EPC modelleri, erişilebilir finansman kaynakları ve etkili ürün pazarlama mekanizmalarına sahip projeler özellikle ilgi çekiyor.
“TürkmenÄlem 52°E” uydusu uluslararası iletişimin sınırlarını genişletiyor
21.02.2026Türkmenistan'ın ilk ulusal uydusu “TürkmenÄlem 52°E”nin kapsama alanı, Avrupa, Orta Doğu, Kuzey Afrika, Orta Asya, BDT ülkeleri ve Asya'nın belirli bölgelerini ve 1,2 milyardan fazla insanı kapsıyor. Bu bilgi Orient haber ajansı tarafından verildi. Uydunun 2015 yılında fırlatılması, ülkenin telekomünikasyon altyapısının geliştirilmesi ve uluslararası bağların genişletilmesi açısından önemli bir adımdı. Türkmenistan, iletişim alanında ilgili uluslararası kuruluşların çalışmalarına aktif olarak katılmaktadır. Bu projelerin uygulanması, Avrupa ve Asya arasındaki transit rotaların geliştirilmesine, ağ kapasitesinin artmasına ve Türkmenistan'ın önemli bir bölgesel iletişim merkezi olarak statüsünün güçlenmesine katkıda bulunmaktadır.
Türkmenistan transit yük taşımacılığı hacmini artırdı
21.02.2026Türkmenistan, transit yük trafiğinde istikrarlı bir büyüme kaydetmiştir. Haber sitesi Türkmenportal'a göre, geçen yıl transit akışlar 108 ülkeyi kapsayan rotalardan geçerek toplam hacmi 7 milyon tonu aşmıştır. 2025 yılındaki hacim, 2024 yılına göre %28 artış göstermiştir. Karayolu taşımacılığı, dış ticaret ve transit taşımacılığın genel yapısında %43'lük payla başı çekmektedir. Demiryolu taşımacılığının payı %27, deniz taşımacılığının payı %28 ve hava taşımacılığının payı %2 olmuştur. Devlet Gümrük Servisi, gümrük prosedürlerini optimize etmek, dijital çözümler getirmek ve kontrol noktalarının altyapısını modernize etmek için sürekli önlemler almaktadır. Bu önlemler, uluslararası standartlara uygun, verimli ve şeffaf gümrük işlemlerini garanti etmektedir.
Türkmenistan'ın özel sektörü yapısal değişimlerin itici gücü oldu
20.02.2026Uluslararası Barış ve Güven Yılı olarak ilan edilen 2025 yılında, Türkmenistan'ın ticaret ve iş sektörü istikrarlı bir büyüme ve derinleşen yapısal reformlar sergiledi. Bu bilgi, devlet haber ajansı TDH tarafından açıklandı. 13 Şubat'ta Bakanlar Kurulu'nun genişletilmiş toplantısında belirtildiği üzere, ekonomik stratejinin uygulanması yıl sonunda gayri safi yurtiçi hasılanın yüzde 6,3 oranında artmasını sağladı. Raporlara göre, sanayide büyüme yüzde 1,8, inşaatta yüzde 7,9, ulaştırma ve iletişimde yüzde 9,8, ticarette yüzde 9,6, tarımda yüzde 7 ve hizmetlerde yüzde 7,5 oldu. 2024 yılına kıyasla, Ocak-Aralık döneminde toplam üretim hacmi yüzde 10,2 arttı. Tüm kilit sektörlerde olumlu bir dinamik kaydedildi. Perakende ticaret cirosu yüzde 13,2 arttı. Devlet bütçesi, gelir açısından yüzde 101,5, harcama açısından ise yüzde 99,7 oranında gerçekleştirildi. Sanayileşme ve dijitalleşme programlarının tutarlı bir şekilde uygulanması sonucunda alışveriş merkezlerinin ve özel sektörün yapısında niteliksel değişiklikler meydana geldi. Yıl boyunca, başkentte ve bölgelerde yeni alışveriş ve eğlence merkezleri ile özel girişimcilere ait uzmanlaşmış mağazaların açılmasıyla modern perakende altyapısı hızla genişledi. Dijital çözümlere büyük önem verildi. E-ticaret segmenti önemli ölçüde genişledi ve çevrimiçi platformların ve mobil teslimat hizmetlerinin sayısı arttı, bu da perakende hizmetlerin erişilebilirliğini artırdı ve üreticiler ile tüketiciler arasındaki mesafeyi azalttı. Gıda güvenliğinin güçlendirilmesi öncelikli bir konu olmaya devam etti. Sanayiciler ve Girişimciler Birliği'ne göre, tarım ve gıda üretiminin büyüme oranı yüzde 108,1'e, sanayi ürünlerinin büyüme oranı ise yüzde 106,7'ye ulaştı. Devlet desteği ve tercihli krediler sayesinde, özel tarımsal sanayi kompleksleri sera alanlarını genişletmektedir. Girişimciler, iç pazara temel gıda ürünleri tedarik etmekle kalmayıp, domates ve diğer tarım ürünleri için komşu ülkelere ve BDT ülkelerine istikrarlı ihracat kanalları oluşturmaktadır. Yeni sulanan arazilerin geliştirilmesi, meyve bahçelerinin dikilmesi ve sera çiftliklerinin genişletilmesi devam etmektedir. Önemli projeler arasında, muz, elma, armut, erik ve badem yetiştiriciliğinde uzmanlaşmış “Miwe” OJSC'nin 110 hektarlık sera kompleksi bulunmaktadır. 2024 yılında, “Gündogar akymy” ekonomik birliği, ülkede ilk kez 350 hektarlık bir alanda soya fasulyesi ekmiş ve yüksek verim elde ederek gıda endüstrisinin hammadde tabanını genişletmiştir. Hayvancılık sektörü, gelişmiş yabancı deneyimleri aktif olarak uygulamaya koymaktadır. Sığır ve süt sığırcılığı, tavukçuluk ve alternatif hayvancılık alanlarını geliştiren “Ajaýyp ussat halal önümler” ve “Sahabatly” ekonomik toplulukları önemli sonuçlar elde etmiştir. Uluslararası sahnede Türkmenistan, yüksek kaliteli, rekabetçi ürünler üreticisi olarak konumunu güçlendirmektedir. Önemli bir tanıtım aracı, menşe işareti olmaktan yavaş yavaş yerli malların kalitesinin göstergesi haline gelen ulusal marka “Made in Turkmenistan” olmuştur. İthalat ikamesinin genişlemesi, Sanayiciler ve Girişimciler Birliği üyelerinin 24. Uluslararası Evrensel Sergi “Beyaz Şehir Aşkabat”a katılımıyla teyit edildi. Sergide “Galkynyş plastik”, “Erjel-Begenç” şirketleri ile “Döwlet gurluşyk”, “Döwletli Döwran” ekonomik toplulukları ve diğerleri projelerini sundu. Sergiler, hammadde işlenmesinden yüksek teknolojili bitmiş ürünlerin üretimine kadar tam teşekküllü üretim zincirlerinin oluşumunu gösterdi. 2025 yılında girişimciliğin gelişimi, belirgin bir şekilde sosyal nitelikteydi. Özel sektör, konut alanları, anaokulları ve tıp merkezlerinin inşasına aktif olarak katıldı ve kamu-özel sektör ortaklıklarının etkinliğini gösterdi. Aynı zamanda, iş dünyasının teknolojik dönüşümü de hızlanıyor. Devletin dijitalleşme politikası, özel sektörde modernizasyonun ve yenilikçi yönetim modellerinin benimsenmesinin güçlü bir itici gücü haline geldi. Bu bağlamda, yerli girişimciler giderek kendi teknolojik çözümlerinin geliştiricileri haline geliyor. Bunun çarpıcı bir örneği, kişisel bilgisayarlar ve dizüstü bilgisayarlardan akıllı telefonlara, yönlendiricilere ve akıllı televizyonlara kadar karmaşık elektronik cihazların üretiminde uzmanlaşan “Aýdyň gijeler” anonim şirketinin faaliyetleridir. Tekstil endüstrisi de olumlu bir dinamik sergilemiştir. İlgili bakanlığa göre, üretim artışı yüzde 106,3, pamuk ipliği üretimi yüzde 111,7, kumaş üretimi yüzde 118,8 ve deri ürünleri üretimi yüzde 111,4 olmuştur. “Türkmenhaly” Devlet Birliği'nin planı yüzde 102,2 oranında gerçekleştirilmiştir. Yerli tekstil markaları “Gala”, “Ýeňiş”, “Goza”, “Wada”, “Nusaý”, “Bedew”, “Bürgüt”, “Akpamyk”, “Merw”, “Jeýtun” ve “Mäne” modern standartların getirilmesi ve hammaddelerin çevresel kalitesi sayesinde yerli ve yabancı pazarlardaki konumlarını güçlendirmektedir. Raporlama döneminde, Devlet Emtia ve Hammadde Borsası 299 ticaret seansı düzenlemiş ve 29.975 sözleşme kaydedilmiştir. Borsa, emtia piyasasını düzenlemek ve dış ticareti canlandırmak için mekanizmalarını geliştirmeye devam etmektedir. Uluslararası forumlar ve sergiler, yatırım potansiyelini tanıtmak için önemli platformlar haline gelmiştir. Mart ayında, başkentteki “Ýyldyz” Oteli, özel sektörün potansiyelini ortaya çıkarmak için gerekli araçların tartışıldığı “Türkmenistan'ın Geleceğine Yatırımlar” forumuna ev sahipliği yaptı. Sonuç olarak, Rusya Federasyonu, Hollanda Krallığı, Kazakistan Cumhuriyeti ve Çin Halk Cumhuriyeti'nden şirketlerle bir dizi çerçeve anlaşması ve mutabakat zaptı imzalandı. Genel olarak, tarafsızlığın yıldönümünde devlet desteği ve özel girişimlerin ortak çabaları, ekonominin daha da çeşitlendirilmesi ve Türkmenistan'ın teknolojik egemenliğinin güçlendirilmesi için sağlam bir temel oluşturmuştur.
2025 yılında Türkmenistan'da gaz üretimi 76,5 milyar metreküpe ulaştı
19.02.20262025 yılında Türkmenistan'da doğal gaz üretimi 76,5 milyar metreküp, petrol üretimi ise 8,38 milyon ton olarak gerçekleşti. Bu rakamlar, haber sitesi Türkmenportal'a göre, Devlet İstatistik Komitesi Başkanı Dövletgeldi Amanmuhammedov tarafından Bakanlar Kurulu'nun genişletilmiş toplantısında açıklandı. 2024 yılına kıyasla, petrol ürünleri üretiminde artış kaydedildi: dizel yakıt, benzin, gazyağı, petrol bitümü ve sıvılaştırılmış hidrokarbon gazları. İnşaat malzemeleri ve metalurji sektörlerinde de önemli bir büyüme kaydedildi ve çimento ve metal ürünleri üretiminde önemli bir artış oldu. Gıda sektöründe şekerleme, sucuk ürünleri, makarna ve tereyağı üretiminde artış oldu. Tekstil sektöründe pamuk ipliği ve kumaş üretimi arttı. Ulaştırma ve telekomünikasyon sektörlerinde olumlu bir dinamik gözlemlendi: yük ve yolcu trafiği hacmi ile iletişim hizmetleri arttı. Tarımda, sebze, kavun, patates, yumurta ve süt üretiminde önceki yıla göre artış oldu.
Ayrıca okuyun
Reklam
Bizi Zen'de okuyun
