Türkmenistan’da geçen hafta, iç kalkınma, uluslararası işbirliği ve devlet programlarının uygulanması alanlarında bir dizi etkinlik gerçekleştirildi. Bu haber, TDH haber ajansı tarafından aktarıldı.

20 Temmuz’da Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov, dijital sistemle ilgili bir çalışma toplantısı düzenleyerek tarımsal faaliyetlerin gidişatını değerlendirdi. Toplantıda, buğday ekimi hazırlıkları, Daşoğuz ve Lebap vilayetlerindeki pamuk ve pirinç tarlalarının bakımı, Mari vilayetindeki şeker pancarı ekimleri ile sonbaharda yapılacak patates, sebze ve kabakgiller ekimi hazırlıkları üzerinde duruldu.

Ayrıca, sosyal-ekonomik programlar kapsamında vilayetlerde hizmete açılması planlanan tesislerin inşaat sürelerine uyulması konusu da ele alındı.

Aynı gün Devlet Başkanı, Birleşmiş Milletler’in Türkmenistan’daki yeni atanan Daimi Koordinatörü Xiaojun Grace Wang’ı kabul etti; Wang, Devlet Başkanına güven mektuplarını takdim etti. Taraflar, sürdürülebilir kalkınma, barış ve güvenliğin güçlendirilmesi, önleyici diplomasi, enerji, ulaştırma ve çevre koruma alanlarındaki işbirliği de dahil olmak üzere, Türkmenistan ile BM arasındaki işbirliğinin gelişmesini vurguladılar.

Türkmenistan Cumhurbaşkanı, Türkmenistan Hükümeti ile Birleşmiş Milletler arasında 2026–2030 yılları için imzalanan Sürdürülebilir Kalkınma Alanında İşbirliği Çerçeve Programı kapsamında programların uygulanmasına devam edileceğini vurguladı. BM Daimi Koordinatörü ise ortaklığın daha da geliştirilmesine katkıda bulunmaya hazır olduğunu belirtti.

24 Temmuz’da Serdar Berdimuhamedov, dijital sistem üzerinden Bakanlar Kurulu toplantısı düzenledi. Katılımcılar, mevzuatın iyileştirilmesi, Aşkabat’ta düzenlenecek Türkmenistan Yatırım Forumu’na hazırlık, maden kaynaklarının kullanımı, mevsimlik tarım işleri, enerji tedariki ve demiryolu tesislerinin inşası alanlarında yabancı şirketlerle işbirliği konularını ele aldılar.

Toplantıda ayrıca, yeni eğitim yılı öncesinde 1 Ağustos’tan itibaren ülkenin şehir ve ilçelerinde okul malzemelerinin satışına başlanacağı bildirildi. Bunun yanı sıra, 2026 sloganı ve Türkmenistan’ın bağımsızlığının 35. yıldönümüne adanmış Ağustos ayı etkinlik planı da onaylandı.

Sporun geliştirilmesi kapsamında Aşkabat’ta, Türkmenistan milli bisiklet takımı ile Abu Dabi bisiklet kulübü sporcularının ortak eğitim ve antrenman kampları düzenlenecek.

BM Genel Kurulu’nun 81. oturumu için Türkmenistan’ın öncelikli konularının hazırlanmasına özel önem verildi. Belgeye, barış ve güvenliğin güçlendirilmesi, önleyici diplomasinin geliştirilmesi, sürdürülebilir ulaşım, enerji, iklim gündemi ve uluslararası işbirliği konularındaki girişimler dahil edildi.

Türkmenistan, 2027–2037 yıllarını “Diyalog ve Önleyici Diplomasi On Yılı” ilan etmeyi, BM çatısı altında “Çok Taraflılık ve Devletlerin Egemen Eşitliği Dostları Grubu”nu kurmayı ve Evrensel Barış Stratejisi konusunda istişareler düzenlemeyi önermeyi planlamaktadır.

Bunun yanı sıra ülke, Sürdürülebilir Ticaret Lojistiği ve Gümrük İşbirliği Uluslararası Merkezi’nin kurulması, Aşkabat İklim Diyaloğu’nun başlatılması ve uluslararası ilişkiler ile diplomasi alanında yapay zekanın barışçıl kullanımına ilişkin Uluslararası Kod’un geliştirilmesi konusunda girişimlerde bulunacaktır.

Ayrıca, Orta Asya için BM Önleyici Diplomasi Bölgesel Merkezi’ne destek verilmesi, 2024–2034 Avaza Eylem Programı’nın geliştirilmesi ve Hazar Denizi üzerinden yeni ulaşım bağlantılarının kurulması yönündeki çalışmalara devam edilmesi planlanmaktadır.

Diğer öncelikler arasında Orta Asya Kadınlar Diyaloğu’nun geliştirilmesi, gençlik girişimlerinin desteklenmesi, 2028 yılının Uluslararası Hukuk Yılı ilan edilmesi önerisiyle ilgili uluslararası bir forumun düzenlenmesi ve Türkmenistan’ın 2026–2028 yılları için BM Ekonomik ve Sosyal Konseyi (ECOSOC) çalışmalarına katılımı yer almaktadır.

24 Temmuz’da Türkmen halkının Milli Lideri, Türkmenistan Halk Maslahatı Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov ile Özbekistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev arasında bir telefon görüşmesi gerçekleştirildi.

Görüşme sırasında, Türkmenistan-Özbekistan stratejik ortaklığının yüksek seviyesi ve bu ortaklığın daha da genişletilmesine yönelik perspektifler vurgulandı. Gurbanguli Berdimuhamedov, “Sanayi-Teknoloji Kuşağı”nın oluşturulması, iki ülke sınırında bir ulaştırma-lojistik merkezinin kurulması ve “Türkmenistan–Özbekistan” Yüksek Konseyi’nin oluşturulması da dahil olmak üzere ortak projelerin değerlendirilmesini önerdi.

Türkmenistan UNESCO Ulusal Komisyonu toplantısında, kuruluşla olan işbirliğinin ilerletilmesine ilişkin konular ele alındı. UNESCO’ya, ulusal mirasın üç unsurunun uluslararası ve bölgesel listelere dahil edilmesi için gerekli belgeler sunuldu.

Özellikle, endemik şifalı bitkilerle ilgili halk tıbbı geleneklerinin ve “tahya” yapımı ve giyme sanatının İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne dahil edilmesi önerildi. İbrahim Edhem’in hayatı ve felsefesine adanmış el yazmaları “Dünya Belleği” programına aday gösterildi.

Ayrıca, Türkmenistan’ın insan hakları ve uluslararası insani hukuk alanındaki uluslararası yükümlülüklerinin yerine getirilmesini sağlamakla görevli Kurumlar Arası Komisyon toplantısı da gerçekleştirildi. Katılımcılar, 2026 yılının ilk yarısına ilişkin çalışmaların sonuçlarını değerlendirdiler ve ileriye dönük görevleri belirlediler.

Ülkedeki yükseköğretim ve orta düzey mesleki eğitim kurumlarına öğrenci alımı devam ediyor. 2026 yılında üniversitelerin birinci sınıflarına 18 binden fazla kişi başlayacak. Geçen yıla kıyasla, yeni eğitim programlarının açılmasıyla kontenjan sayısı 1.239 artırıldı.

Türkmenistan temsilcileri ayrıca, Güney Kore Cumhuriyeti’nde düzenlenen Uluslararası Dostluk Günleri kapsamında gerçekleştirilen “Arirang Üzerinden İpek Yolu Boyunca Yeni Bir Kültürel Yolculuk” (‘A New Cultural Journey Along the Silk Road Through Arirang’) adlı şarkı ve müzik festivaline katılımları nedeniyle hatıra rozetleriyle onurlandırıldılar.

Haftanın öne çıkan olayları, Türkmenistan’ın uluslararası işbirliğini geliştirme, diplomatik bağları güçlendirme ve ulusal kalkınma programlarını hayata geçirme yönündeki çabalarının devam ettiğini yansıtmaktadır.