“Paryzdepe – müňýyllyklaryň mirasy” (“Parız-tepe – Bin Yıllık Miras”) başlıklı bir kitap Türkmenistan’da yayımlandı. Haber ajansı “Türkmenistan: Altın çağ”a göre, bu monografinin yazarı, söz konusu arkeolojik alanın kazı çalışmalarına katılan Türkmenistan Bilimler Akademisi Tarih ve Arkeoloji Enstitüsü’nden arkeolog Recep Comiyev’dir.

Türkmenistan Devlet Yayıncılık Servisi tarafından yayınlanan kitap, “Ylym” yayınevi tarafından Türkmence, İngilizce ve Rusça dillerinde basıldı. Kitap, 2023 sonbaharı ile 2024 ilkbaharında yürütülen araştırmaların sonuçlarını özetlemektedir.

Parız-tepe’deki arkeolojik çalışmalar 2017 sonbaharından 2024 ilkbaharına kadar sürdü. Araştırmacılar, yerleşim yerinin gelişiminde üç ana aşama belirlediler ve kronolojisini daha ayrıntılı bir şekilde ortaya çıkardılar. Alan, Ahal vilayetinin Göktepe ilçesinin güneydoğu kesiminde yer almaktadır.

Kitapta, Anev kültürüne ait bir testinin restorasyonu, arkeolojik buluntular, antik mimari, çömlekçilik ve bakır üretimi ile cenaze törenlerine ayrı bölümler ayrılmıştır.

Kitap dört bölümden oluşmaktadır. Bu bölümlerde Parız-tepe’ye ilişkin araştırma tarihi, kültürel katmanları, sakinlerinin maddi ve manevi kültürü, mimari özellikleri ve alanla ilgili uluslararası çalışmalar incelenmektedir.

Bulunan seramik parçaları ve yeniden yapılandırılan çömlek parçaları, MÖ 5. binyılda, Anev kültürü döneminde burada büyük bir yerleşim yerinin varlığını kanıtlamaktadır.

Bu monografi, “2022–2028 yılları arasında turist çekmek amacıyla ulusal tarihi ve kültürel miras alanlarının korunması, incelenmesi ve tanıtılmasına yönelik Devlet Programı” kapsamında hazırlanmıştır.